Mediacje


Listy Mediatorów


Koordynator ds. Mediacji

Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb.

SSO Paweł Lasoń

tel. (44) 649 – 41 - 82

Mediacja – informacje ogólne

 

Prowadzenie sporu sądowego nie jest jedynym sposobem rozwiązywania problemów obywateli. W cywilizowanym świecie od lat występują tendencje do wyprowadzania sporów z sądów i rozstrzygania ich przy pomocy alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Jednym z nich jest mediacja wprowadzona również do polskiego porządku prawnego.

Zgodnie z definicją zaczerpniętą ze Słownika Języka Polskiego mediacja
to: „pośredniczenie w sporze, mające na celu ułatwienie stronom dojście do porozumienia”.

Definicja ta wyraża istotę mediacji, której celem zawsze jest zażegnanie międzyludzkiego sporu.

       Prowadzenie mediacji może poprzedzać, a nawet zastępować skierowanie sprawy do sądu. W razie bowiem pozytywnego wyniku takiej przedsądowej mediacji możliwe jest wystąpienie do sądu o nadanie zawartej ugodzie klauzuli wykonalności. Uzyskanie takiej klauzuli nada takiej ugodzie moc wyroku sądowego i pozwoli na wykonanie ugody nawet w drodze przymusu państwowego. Również po skierowaniu sprawy do sądu możliwe jest skierowanie jej na drogę postępowania mediacyjnego.

Istnieje szerokie spektrum korzyści dla stron procesu sądowego wynikające
z możliwości zakończenia go w drodze mediacji toczącej się również w ramach postępowania sądowego. Za zgodą stron procesu sąd może skierować strony do mediacji.

       W mediacji strony mogą wypowiadać się swobodniej niż przed sądem, dzięki ograniczonemu do minimum sformalizowaniu procedury. Przebieg mediacji jest prosty i tym samym łatwiejszy do zaakceptowania, niż procedury sądowe. Mediator pomaga, nie tylko wypracować ugodę, ale także pozostać stronie w zgodzie z własnymi wartościami, a także ze stroną, z którą doszło do konfliktu.

      O prowadzeniu przez strony mediacji wie bardzo mały krąg osób. To właśnie poufność stanowi jeden z najistotniejszych argumentów w przystępowaniu do takiego sposobu rozstrzygania. Efektywność mediacji wynika z możliwości wypracowania wielu nieszablonowych rozwiązań, a przede wszystkim wpływu samych zainteresowanych
na przebieg posiedzeń. Szybkość mediacji to zasługa jej elastyczności, woli stron i ich aktywności - nie zależy od kalendarza sądowego. Jej koszty są relatywnie nieduże i łatwe do skalkulowania w porównaniu do kosztów procesu. Skuteczność mediacji zasadza się na zapewnieniu stronom możliwości samodecydowania i realnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sporu. Ugoda ma zaś moc równą ugodzie zawartej przed sądem i stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym.

Toczenie procesu sądowego niejednokrotnie prowadzi do eskalacji konfliktu. Niejednokrotnie każda z jego stron ma pełne przekonanie o słuszności swoich racji. W takiej sytuacji jest skłonna do podejmowania szeregu zachowań mających na celu pognębienie przeciwnika, a które nie zawsze mogą znaleźć uznanie w oczach sądu.


Czynniki wyzwalające konflikt są bardzo liczne. Są nimi:

  • - złośliwe i ironiczne komentarze, często w formie aluzji,
  • - skupienie się na błędach drugiej osoby,
  • - prowokowanie impulsywnych zachowań adwersarza,
  • - formalizm we wzajemnych kontaktach (sztywność), brak cierpliwości,
  • - drażliwość,
  • - brak tolerancji nawet wobec drobnych błędów,
  • - podkreślanie różnic i odrębności we wzajemnych relacjach,
  • - atakowanie przewidywanych (wyobrażonych) działań partnera,
  • - lekceważenie, niebranie pod uwagę planów i propozycji drugiej strony,
  • - odrzucanie propozycji drugiej osoby,
  • - uparte trzymanie się własnego zdania,
  • - gwałtowna obrona własnego zdania w przypadku kontrargumentacji ze strony drugiej osoby,
  • - zarzucanie adwersarzowi złej woli, nieczystych intencji,
  • - brak zaufania,
  • - gotowość do zachowań obronnych lub ofensywnych w kontakcie.


      Sformalizowany zakres podstaw rozstrzygnięć sądu czasem uniemożliwia wydanie dobrego, sprawiedliwego –„salomonowego wyroku”. Niejednokrotnie rozstrzygnięcia sądowe mogą mieć charakter wyłącznie zero-jedynkowy. Jedna strona wygrywa proces w całości. Mediacja może niwelować tego rodzaju ryzyko. Jej przedmiot może być szerszy od samego przedmiotu procesu. Mediacja może zaoszczędzić czas, pieniądze a przede wszystkim nerwy stron.


Predestynowane do mediacji są:

  • - wszelkie konflikty, których podłożem są relacje rodzinne;
  • - konflikty małżeńskie;
  • - ustalenie opieki nad dziećmi, ustalenie kontaktów z dziećmi;
  • - konflikty związane z rozwodem i rozstaniem, np.: potrzeba roztrząsania winy rozkładu pożycia, sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej, sprawy alimentacyjne, podział majątku;
  • - konflikty społeczne, np.: spory sąsiedzkie, zniesienia współwłasności;
  • - spory gospodarcze w szczególności związane z nienależytym wykonaniem umów;
  • - sprawy karne, w których pokrzywdzonym jest osoba fizyczna, a naprawienie szkody może być okolicznością łagodzącą;
  • - sprawy karne z udziałem osób nieletnich;
  • - konflikty z udziałem małoletnich;
  • - konflikty między organizacjami, instytucjami;
  • - spory w miejscu pracy;

 

Mediacja ma duże szanse na to, bv zakończyła się porozumieniem, jeżeli:

  • - strony chcą szybkiego i trwałego porozumienia;
  • - nie jest możliwe podjęcie bezpośrednich negocjacji w konflikcie lub nie przynoszą one efektów;
  • - strony chcą zachować kontrolę nad sposobem rozwiązania sporu bez oddawania sprawy do decyzji sędziego;
  • - strony pozostają we wzajemnych relacjach i zależy im na utrzymaniu dobrych stosunków w przyszłości;
  • - strony chcą samodzielnie - poprzez dążenie do współpracy i osiągnięcia ugody - podjąć decyzję w swoich sprawach w trakcie trwania procesu sądowego;
  • - strony chcą uniknąć kosztów procesu sądowego (kosztów opinii biegłych, wynagrodzenia pełnomocników, opłat sądowych).

 

 

Broszury dotyczące mediacji zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości

http://ms.gov.pl/pl/dzialalnosc/mediacje